Bij de lood grondkabels van de ooit PTT infrastructuur zit om de kabelziel een laag lood. Die kabelziel is het totaal van draden (aders) en het lood beschermt de aders tegen vocht. Het maakt de kabel waterdicht.

Als een las in een kabel wordt gemaakt, komt er een loden lasmof omheen. Daar komt voor de sterkte een gietijzeren exemplaar omheen. 

Die loden lasmof bestaat uit een onder- en een bovendeel die aan elkaar, en aan het lood van de kabels wordt gesoldeerd. Zo is de las weer waterdicht.

Het soldeer bestaat uit een lood-tin verhouding die het soldeer in een relatief groot temperatuurbereik stroperig maakt . Met een fluwelen lapje wordt het soldeer als het ware over de te solderen delen geboetseerd. Als vloei- en afkoelmiddel werd talkvet gebruikt. 

Voor het volkomen waterdicht solderen van de loden moffen was veel vakmanschap nodig. Het is mij nooit gelukt....

De soldeerplaats werd met een gasbrander tot de juiste temperatuur verwarmd en het tin met het fluwelen lapje uitgesmeerd. Dat moest snel. Het lood van de lasmof kwam tijdens de werkzaamheden in het soldeer en wijzigde zo de lood-tin verhouding en dus de eigenschappen.

Nu was er een trukje mogelijk. 
Gebruik geen talkvet, maar stearine bij voorbeeld van echte stearinekaarsen en vervang het fluwelen smeerlapje door een stuk krantenpapier. De stearine was een beter vloeimiddel zodat het smeertin makkelijker hechtte en het boetseren van het stroperige tin ging met dat stuk krant ook veel beter. 

Maar de stearine kon een verwoestende invloed hebben op de koperen aders. Daar kwam soms na verloop van tijd een groene oxidatie op (kopergroen). Was dat het geval, dan bleef er maar één ding over. De las vervangen. Dat werden dan twee lassen en een stuk kabel.

Als ik (lang geleden) het gebruik van stearine bemerkte, dan kon dat meteen worden ingeleverd. Met de waarschuwing dat bij de tweede constatering één ding overbleef, vertrek. Maar zo'n waarschuwing was eigenlijk voldoende.

Nu worden loodlasmoffen niet veel meer gebruikt. Om de loden delen van de kabel komt bij de las een soort krimpsok die is voorzien van een lijmlaag. De buitenkant van de sok verkleurd als die tot de juiste temperatuur is verhit. Het oude vakmanschap is deels weg.
 
N.P.S., 24 aug 2014
 
Artikel gevonden door Gerrit Imbos